ΟΤΑΝ Η ΣΑΤΙΡΑ ΞΕΠΕΡΝΑ ΤΑ ΟΡΙΑ: Ο ΤΡΑΜΠ ΩΣ «ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟΣ» ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ.
Γράφει και σχολιάζει ο Δημήτρης Σαλαπάτας
Δικηγόρος Δικηγορικού Συλλόγου Ναυπλίου
Η σάτιρα είναι αναπόσπαστο στοιχείο της δημοκρατίας. Είναι δικαίωμα, είναι παράδοση, είναι τρόπος έκφρασης. Όμως άλλο η σάτιρα και άλλο ο ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΕΥΤΕΛΙΣΜΟΣ. Υπάρχει μια σαφής γραμμή ανάμεσα στην πολιτική κριτική και στην προσβολή θεσμών — και όταν αυτή η γραμμή ξεπερνιέται, τότε δεν μιλάμε για πολιτισμό, αλλά για εκτροπή.
Το να παρουσιάζεται ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ο Ντόναλντ Τραμπ, ως «βασιλιάς καρνάβαλος» και να περιφέρεται στους κεντρικούς δρόμους του Ναυπλίου, δεν είναι απλώς ένα σατιρικό εύρημα. Είναι μια πράξη ΣΥΜΒΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΠΟΜΠΕΥΣΗΣ. Και ανεξάρτητα από το αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί πολιτικά μαζί του, το αξίωμα που κατέχει δεν είναι προσωπική του υπόθεση — είναι ΘΕΣΜΟΣ.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν εκπροσωπεί μόνο τον εαυτό του. Εκπροσωπεί εκατομμύρια πολίτες. Όταν ευτελίζεις δημόσια τον εκλεγμένο ηγέτη μιας χώρας, ΔΕΝ ΠΡΟΣΒΑΛΛΕΙΣ ΜΟΝΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ — ΠΡΟΣΒΑΛΛΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΛΑΟ ΠΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΕΙ. Αυτή είναι μια αλήθεια που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε.
Ο Αμερικανός πολίτης — είτε υποστηρίζει είτε δεν υποστηρίζει τον Τραμπ — βλέπει τον πρόεδρο της χώρας του να παρουσιάζεται ως αντικείμενο χλευασμού σε μια ξένη πόλη. Αυτό γεννά ένα εύλογο ερώτημα: ΠΟΙΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΤΕΛΝΟΥΜΕ ΩΣ ΠΟΛΗ; ΠΟΙΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΤΕΛΝΟΥΜΕ ΩΣ ΧΩΡΑ;
Το Ναύπλιο δεν είναι μια τυχαία πόλη. Είναι ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Ελλάδας. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Κάθε επισκέπτης είναι πολύτιμος. Και όταν δημιουργείται η αίσθηση ότι μια πόλη διακωμωδεί και ευτελίζει τον εκλεγμένο ηγέτη μιας χώρας, είναι απολύτως πιθανό κάποιοι πολίτες αυτής της χώρας να αισθανθούν ανεπιθύμητοι ή προσβεβλημένοι.
ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΞΟΥΝ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ;
Βεβαίως και μπορεί. Ένας Αμερικανός επισκέπτης που αισθάνεται ότι ο θεσμός που τον εκπροσωπεί χλευάζεται δημόσια, ίσως επιλέξει έναν άλλο προορισμό. Και όταν η τοπική οικονομία εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό, τέτοιες επιλογές δεν είναι αμελητέες.
Ας αναρωτηθούμε: θα δεχόμασταν με ευκολία να περιφέρεται ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας ή ο Πρωθυπουργός ως καρναβαλικό ομοίωμα σε δρόμους ξένης χώρας; Θα το θεωρούσαμε απλή σάτιρα ή εθνική προσβολή;
Ο ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΙΩΠΗ.
ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΜΩΣ ΟΡΙΑ.
Και αν θέλουμε να απαιτούμε σεβασμό για τους δικούς μας θεσμούς, οφείλουμε να δείχνουμε τον ίδιο σεβασμό και στους θεσμούς άλλων χωρών. Διότι ο πολιτισμός μιας κοινωνίας δεν κρίνεται μόνο από το πόσο δυνατά σατιρίζει, αλλά και από το πόσο ώριμα επιλέγει τα όριά τoυ!
