Από τα μέσα του17ο αιώνα και την καταγραφή της μικρή μονής «Παναγία Βούρδουκα» στα βράχια της Πρόνοιας έως τις μέρες μας, η Ευαγγελίστρια Πρόνοιας Ναυπλίου έζησε τέσσερεις ολόκληρους αιώνες μεταβολών οι οποίες διαμορφώνουν το πρόσωπο και την ιστορία τόσο του Ιερού Ναού, όσο και της περιοχής. Σε ένα εκτεταμένο μυκηναϊκό νεκροταφειακό χώρο που φτάνει μέχρι την Άρια, ο Ιερός Ναός της Ευαγγελίστριας πάντρεψε – όπως έγινε και σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας – τις περιόδους όπου οι άνθρωποι οργάνωναν την καθημερινότητά τους και σμίλευαν στο χώρο τον πολιτισμό τους.
Τα βήματα αυτής της πορείας μέσα στο χρόνο έχουν αποτυπωθεί στο κτιριακό σώμα του σημερινού συμπλέγματος και τη διήγησή τους έχει αναλάβει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα εκκλησιαστικά μουσεία που διαθέτει ο ίδιος ο Ιερός Ναός. Η μουσειακή διήγηση δεν είναι απλά διήγηση παρελθόντος χρόνου. Αποτελεί ένα συνεκτικό σύνολο λόγου στο οποίο καταγράφονται, εποχές, πρόσωπα, διαδικασίες, σχέσεις και προβάλλονται στο παρόν και το μέλλον όπως γίνεται σε κάθε ζωντανό οργανισμό. Το εκκλησιαστικό μουσείο της Ευαγγελίστριας αποτελεί τη λεπτομερή διήγηση της ενοριακής ζωής! Στο κέντρο της διήγησης αυτής ένας ξύλινος επιτάφιος του 1800 (εκτίμηση), ένα πραγματικό κόσμημα ξυλογλυπτικής το οποίο πρόσφατα (2023) αποκαταστάθηκε από εξειδικευμένους τεχνικούς του ΥΠΠΟ.
Από την εικόνα του Ευαγγελισμού (1856) στο εσωτερικό του Ιερού Ναού μέχρι και τον Επιτάφιο (1800) στο κέντρο του εκκλησιαστικού μουσείου μια διαδρομή με δυναμικούς συμβολισμούς οδηγεί τον επισκέπτη να γνωρίσει την ιστορία του Ιερού Ναού της Ευαγγελίστριας η οποία αποτελεί και μέρος της γενικότερης ιστορίας του τόπου και ταυτόχρονα να βιώσει τη Γένεση, το Θάνατο και την Ανάσταση μέσα από τα εκθέματά του. Οι αφιερωματικές επιγραφές των εικόνων αποτελούν μια συμπληρωματική πηγή πληροφοριών που θα επιτρέψουν στους επισκέπτες να γνωρίσουν καλύτερα πρόσωπα και σχέσεις στην ιστορική τροχιά του Ιερού Ναού. Καθώς ένα πολύβουο ανθρώπινο ποτάμι ακολουθεί την περιφορά της εικόνας του Ευαγγελισμού για μια ακόμη φορά μέσα στο μεγάλο ιστορικό χρόνο, η διήγηση της ιστορίας του Ιερού Ναού της Ευαγγελίστριας Πρόνοιας Ναυπλίου επαναλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο που αυτό γίνεται εδώ και τέσσερεις αιώνες. Οι προσκυνητές αλλά και εκείνοι οι πολίτες που θα βρεθούν απλά για τους εορτασμούς στο Ναύπλιο τις ημέρες αυτές, έχουν την ευκαιρία εκτός από τη βιωματική προσέγγιση ενός μεγάλου θρησκευτικού γεγονότος, να γνωρίσουν και το βηματισμό του Ι.Ν. στην Ιστορία της περιοχής.
Θυμίζω πως δίπλα στο μεγάλο βυζαντινό μουσείο Άργους (ΒΥΜΑ), το εκκλησιαστικό μουσείο του Ι.Ν. Ευαγγελιστρίας αποτελεί μια σημαντική όσο και μοναδική στο είδος της πηγή τεκμηρίων για την εκκλησιαστική ζωή και τέχνη γενικά και ειδικότερα στην Αργολίδα. Όπως και στο αρχαιολογικό μουσείο Ναυπλίου, οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν αντικείμενα τέχνης από τις ανασκαφές στην περιοχή. Η περίοδος αυτή αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για όσες/όσους αναζητούν να συμπληρώσουν τη θρησκευτική τους εμπειρία με μια βαθύτερη γνωριμία της ιστορίας του τόπου.
