Το ασφαλιστικό σύστημα μιας χώρας εξαρτάται από σειρά παραγόντων όπως η δημογραφική γήρανση, η ανεργία, η οικονομική ανάπτυξη και το επίπεδο των μισθών. Βασικό σημείο σε όλα τα συστήματα είναι η επάρκεια των παροχών και σίγουρα η γενικευμένη οικονομική κρίση και η διαρκής συμπίεση των εισοδημάτων των παραγωγικών συντελεστών μιας χώρας οδηγεί στην τελική σμίκρυνση των παρεχόμενων συντάξεων.
Το πρόβλημα αναλύεται εύκολα καθώς το συνταξιοδοτικό μας σύστημα οργανώθηκε τα προηγούμενα έτη ως διανεμητικό (οι εισφορές των εργαζομένων χρηματοδοτούν τις συντάξεις), επομένως λόγω της οικονομικής κρίση, των χαμηλών μισθών/εισοδημάτων, της μαζικής ανεργίας και της μετανάστευσης ενός μεγάλου παραγωγικού δυναμικού στο εξωτερικό καθίσταται δυσχερής η καταβολή ικανοποιητικών συντάξεων σε ένα μεγάλο πληθυσμιακό κομμάτι λόγω των γνωστών δημογραφικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε. Όσο εύκολη όμως είναι η διάγνωση του προβλήματος άλλο τόσο δύσκολη έχει αποδειχθεί η λύση αυτού.
Στο σύστημα που εφαρμόζεται σήμερα για τους νέους συνταξιούχους η κύρια παροχή χτίζεται από την εθνική σύνταξη των 384 ευρώ και από το ανταποδοτικό τμήμα που εξαρτάται από τις εισφορές και τον ασφαλιστικό βίο του εργαζομένου. Το σύστημα αποδίδει 11,55% αναπλήρωση στην ανταποδοτική για 15 έτη ασφάλισης, 33,81% για 35 έτη, ενώ φτάνει στο 46,80% για 42 έτη ασφάλισης.
Σήμερα η μέση κύρια σύνταξη εκτιμάται πως κυμαίνεται λίγο πάνω από τα 700 ευρώ και η μέση επικουρική (για όσους δικαιούνται) κοντά στα 170 ευρώ.
Με τις τελευταίες αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν οι εισφορές κύριας σύνταξης προσαυξάνονται όσο υψηλότερη είναι η επιλεγείσα ασφαλιστική κατηγορία μέσω των συντελεστών αναπλήρωσης, ενώ οι εισφορές υγείας διατηρούνται σταθερές από τη δεύτερη κατηγορία και άνω.
Στην πράξη στα αμέσως επόμενα έτη προβλέπονται σχετικά χαμηλές συντάξεις καθώς οι συνταξιούχοι των τελευταίων ετών αλλά και των επόμενων τουλάχιστον 5 ετών βρέθηκαν στη θλιβερή συγκυρία να έχουν μειωθεί τα εισοδήματά τους και οι εισφορές τους, επομένως λόγω του συστήματος υπολογισμού της ανταποδοτικής του σύνταξης θα λάβουν αισθητά μειωμένες συντάξεις από αυτές που δικαιούνταν αν αναλογιστεί κανείς τους κόπους τους και τις μεγάλες εισφορές που κατέβαλλαν τα προηγούμενα παραγωγικά τους έτη.
Η επιλογή υψηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας ειδικά για όσους ασφαλισμένους πρόκειται να βγουν στη σύνταξη την επόμενη 5ετία είναι μονόδρομος, αν θέλουν να λάβουν μια ικανοποιητική σύνταξη, που να πλησιάζει σε αυτό που δικαιούνταν να λάβουν βάση των παλιότερων εισφορών τους.
Γίνεται αντιληπτό ότι σε μια τόσο δύσκολη πραγματικότητα και με την κρίση να καλπάζει για μια ακόμα φορά λόγω και των επιπτώσεων του κορωνοϊού είναι δύσκολο οι περισσότεροι ασφαλισμένοι να επιλέξουν υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, πλην όμως είναι η μόνη άμεση λύση ώστε να λάβουν μια ικανοποιητική σύνταξη και να μην απολέσουν τους κόπους των προηγούμενων ετών όπου κατέβαλλαν υψηλές εισφορές.
Ειδικά για τους αγρότες εφαρμόζονται οι ίδιες βασικές αρχές με τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους καθώς με την ασφαλιστική μεταρρύθμιση και συγκεκριμένα με το άρθρο 36 του ν. 4670/2020 δημιουργήθηκε για αυτούς ένα ανταποδοτικό σύστημα επιλογής μεταξύ έξι ασφαλιστικών κατηγοριών χαμηλότερων σε σύγκριση με αυτές των αυτοαπασχολούμενων. Επιπλέον παρέχεται η δυνατότητα στους αγρότες να θεμελιώσουν δικαίωμα και στην επικουρική σύνταξη και στον κλάδο Εφάπαξ Παροχών σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν.4670/2020 προβλέπεται ότι από 1.1.2021 θα μπορούν να υπαχθούν στην ασφάλιση του κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών του e-ΕΦΚΑ, μετά από αίτηση τους.
Σε κάθε περίπτωση όλοι οι ασφαλισμένοι που πλησιάζουν στη συνταξιοδότησή τους καλό είναι να ενημερώνονται εγκαίρως για τα δικαιώματά τους, το έτος θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος και το πιθανό ύψος της σύνταξής τους ώστε να προβούν στις κατάλληλες κινήσεις που θα τους οδηγήσουν στους ευνοϊκότερους όρους συνταξιοδότησης τους.
Τέλος, ιδιαίτερα ελπιδοφόρα για το μέλλον των συντάξεων στο πλαίσιο της ταχύτερης απονομής τους αποτελεί το σοβαρό έργο που επιτελείται στο Υπουργείο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης καθότι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα έχουν γίνει άλματα στη δυνατότητα διαδικτυακής πρόσβασης του πολίτη σε ψηφιακές υπηρεσίες, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της διαδικασίας απονομής σύνταξης και η δυνατότητα ηλεκτρονικής έκδοσης βεβαιώσεων και πιστοποιητικών.
Νικόλαος Κ. Κιντής
Δικηγόρος Δ.Σ. Ναυπλίου
28ης Οκτωβρίου 22, Άργος
Τηλ. 27510-62649
Κιν. 6981326526
Mail. Nikkintis.lawoffice@gmail.com
