Στις τελευταίες εθνικές εκλογές οι πολίτες επέλεξαν να κυβερνήσει τη χώρα το ΠΑΣΟΚ δίνοντας του μια εντυπωσιακή διαφορά 11 μονάδων, οδηγώντας παράλληλα τη Νέα Δημοκρατία στο χαμηλότερο ποσοστό της από την ίδρυση της.
Η Νέα Δημοκρατία μέσα από μια πρωτόγνωρη διαδικασία επέλεξε για νέο πρόεδρο της τον Αντώνη Σαμαρά, έδωσε ένα ισχυρό ποσοστό στη δεύτερη υποψήφια Ντόρα Μπακογιάννη και έναν εντυπωσιακό αριθμό ψήφων στην εξωσυστηματική υποψηφιότητα του Παναγιώτη Ψωμιάδη. Η εκτός των αναφερομένων συμμετοχή των πολιτών σε αντίξοες συνθήκες (πρόσφατη μεγάλη ήττα, προβληματική διοργάνωση, μεγάλη αναμονή κ.α.)στην διαδικασία εκλογής νέου προέδρου ανέδειξε τη διάθεση του κόσμου για ανασυγκρότηση, αναδιοργάνωση και υποστήριξη του παραδοσιακού φορέα της φιλελεύθερης αντίληψης στο πολιτικό μας σύστημα.
Τα γεγονότα από μόνα τους, χωρίς τις υποκειμενικές ερμηνείες του καθενός μας, σηματοδοτούν την πορεία που οφείλει να χαράξει το κόμμα με ευθύνη φυσικά της νέας ηγεσίας. Ευθύνη που δεν περιορίζεται στις κομματικές λογικές που επικρατούσαν ως σήμερα αλλά εκτίνεται σε τομείς που η κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα της πατρίδας μας επιβάλλει. Οι καινούργιες ισορροπίες είναι πλέον περισσότερο πολιτικές ξεπερνούν το μικρόκοσμο των μηχανισμών (που και αυτοί είναι αναγκαίοι) και επιβάλουν την ενσωμάτωση σύγχρονων ρευμάτων σκέψης και πολιτικής πρακτικής στη δραστηριότητα του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Οι προοπτικές αυτές θα εμφανιστούν σίγουρα τόσο στα προσυνέδρια όσο και το συνέδριο. Το αιτούμενο είναι αν οι νέες πολιτικές θα επικρατήσουν των οργανωτίστικων αλλαγών και αν η ανάπτυξη και επαναδιείσδυση του κόμματος στον κοινωνικό πυρήνα θα κυριαρχήσει της εξόφλησης γραμματίων και λογαριασμών ενός κομματικού μικρόκοσμου.
Οι σταθμοί λοιπόν του συνεδρίου θα καθορίσει και την πορεία του και τους στόχους του. Πόσο ανοιχτό θα είναι, ποιοι θα επεξεργαστούν απόψεις, ιδέες και πολιτικές που θα διατυπωθούν, ποιοι θα συμμετέχουν στα προσυνέδρια, θα έχουμε προσυνέδρια και συνέδριο χειροκροτητών ή ζύμωσης απόψεων; Ποιοι είναι σήμερα οι πολιτικοί του στόχοι; Ποια θέμτα θα αποτελούν την επόμενη μέρα της λήξης του συνεδρίου σημαία πολιτικής διαφοροποίησης τόσο από την προηγούμενη «δική μας» διακυβέρνηση όσο και από το σημερινό πολυκεντρικό και συγκυριακό τρόπο διακυβέρνησης.
Υπάρχουν τρεις κυρίαρχοι άξονες που πρέπει να είναι καθαροί και διαφανείς τουλάχιστον ως προς τις κατευθύνσεις τους. Ο ιδεολογικός προσανατολισμός, η πολιτική στόχευση και η οργανωτική συγκρότηση.
Όσον αφορά τον ιδεολογικό προσανατολισμό ο τρόπος διατύπωσης των ιδεολογικών αρχών της Νέας Δημοκρατίας καταφέρνει να είναι διαχρονικός χάρις στην ευρύτητα του. Παρ’ όλα αυτά και επειδή από το 1974 πολλά έχουν αλλάξει σήμερα είναι αναγκαία η ανάδειξη κάποιων από τις αρχές αυτές ως κυρίαρχες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει κοινό νόμισμα για κάποιες χώρες, έχει ένα ελάχιστο κοινής νομοθεσίας και προσπαθεί να δημιουργήσει φορείς ενιαίας πολιτικής συγκρότησης. Το διαδίκτυο έχει αλλάξει τον τρόπο επικοινωνίας, διάχυσης της πληροφορίας και της γνώσης καταγράφοντας όμως πολλά ερωτηματικά για την καταγραφή της αλήθειας όπως και για την προστασία της ελευθερίας της γνώμης. Η πολυφυλετική διάρθρωση των κοινωνιών είναι πραγματικότητα σε όλη την Ευρώπη και στη χώρα μας υπάρχει ήδη δεύτερη γενιά μεταναστών και πολλές μεικτές οικογένειες. Η εκπαίδευση έχει φύγει (με όρους οικογενειακής οικονομίας) πρακτικά από τα χέρια του κράτους και η Ελληνική πολιτεία ακολουθώντας την αγορά οφείλει να δείξει τόλμη στα νέα εκπαιδευτικά σχήματα και να ρυθμίσει τις καινούργιες ισορροπίες. Η πολιτική της κοινωνικής ευθύνης ως ιδεολογικής κατεύθυνσης κατ’ αρχήν και της πολιτικής και κοινωνικής δράσης στη συνέχεια μπορεί να δημιουργήσει πραγματικούς θεσμούς διαφάνειας, κανόνες ηθικής επιχειρηματικότητας και συναλλαγών, συμμετοχή του πολίτη σε περιβαλλοντικές και κοινωνικές πολιτικές τόσο ως προς τη χάραξη τους όσο και στην υλοποίηση τους.
Η ανανέωση των ιδεολογικών κατευθύνσεων με θέματα που έχει ανοίξει η ίδια η ζωή θα φρεσκάρει την εικόνα και την ουσία της παράταξης.
Η πολιτική στόχευση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης από τη φύση της πρέπει να είναι επιθετική, να αποδομεί λανθασμένες πολιτικές και να συγκεκριμενοποιεί προτάσεις αφού μιλάμε για ένα κόμμα το οποίο φιλοδοξεί να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας. Η αμυντική τακτική της απόρριψης των κυβερνητικών πρωτοβουλιών ανήκει σ’ ένα πολιτικό παρελθόν το οποίο δεν αρκεί οι πολίτες που σκέπτονται και θέλουν πλέον να έχουν απτή την εναλλακτική λύση. Ένας σύγχρονος πολιτικός οργανισμός οφείλει να έχει επιλέξει τα ζητήματα αιχμής για την κοινωνία και να τα έχει ορίσει έγκαιρα τα πρώτα θέματα που θα υλοποιήσει ως κυβέρνηση. Εδώ βρίσκεται και μια ποιοτική διαφορά επιλογών. Μετά τις πρόσφατες εθνικές εκλογές το «φετίχ» του ΠΑΣΟΚ ήταν οι 100 ημέρες διακυβέρνησης. Το ζήτημα για εμάς είναι ποια θέματα είναι στοχευμένα ως οι πρώτες πολιτικές επιδιώξεις και οι αλλαγές που θα έχουν στη ζωή του πολίτη. Οι απαιτήσεις από μια κοινωνία που ζει στις παρυφές της απαισιοδοξίας και της απογοήτευσης ελαχιστοποιούν το χρόνο χάριτος που συνήθιζαν να έχουν οι νεοεκλεγείσες κυβερνήσεις.
Η δημιουργία κράτους που θα παρέχει ασφάλεια στους τομείς της εργασίας, της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής συνοχής μπορούν να αναπτύξουν σαφείς χειροπιαστές πολιτικές προτάσεις για τον κάθε πολίτη και ειδικά για τις νεότερες ηλικίες. Σε μια χώρα που ένας στους τρεις νέους ανθρώπους είναι άνεργος ή εργάζεται περιστασιακά είναι ευθύνη της πολιτείας να παρέχει τουλάχιστον συστηματική κα έγκυρη πληροφόρηση για τα επαγγέλματα που έχουν άμεση απορρόφηση στην αγορά εργασίας. Η σταθεροποίηση ενός συστήματος εισαγωγικών εξετάσεων αλλά και η κατοχύρωση επαγγελματικών δικαιωμάτων από τα διάφορα εκπαιδευτικά ιδρύματα είναι απαραίτητοι οι παράγοντες για τη λειτουργία ενός σοβαρού κράτους.
Η αλλαγή του συστήματος υγείας το οποίο έκλεισε τον κύκλο του όπως το γνωρίζουμε και η ειλικρινής αποδοχή ενός μεικτού σχήματος δημόσιας ιδιωτικής παροχής περίθαλψης με ευκρινή όρια, με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια πέρα από την κοινωνική και οικονομική κατάσταση οποιουδήποτε ασθενούς εντείνει το αίσθημα προσωπικής ασφάλειας. Η προληπτική κατεύθυνση και η αντίστοιχη εκπαιδευτική αγωγή ενός τέτοιου συστήματος δημιουργεί παράπλευρα οφέλη στο ασφαλιστικό σύστημα αλλά και στα οικονομικά μεγέθη.
Η παρουσίαση συγκεκριμένου προγράμματος για την ασφάλεια της τοπικής κοινωνίας που να ξεκινά από την αξιόπιστη αστυνόμευση και να καταλήγει σε προγράμματα ενσωμάτωσης ιδιαίτερων ομάδων πληθυσμού που κατηγορούνται δίκαια ή άδικα λίγη σημασία έχει, για την αύξηση της εγκληματικότητας παρέχει τεκμήριο προσέγγισης των πραγματικών προβλημάτων.
Τέλος η οργανωτική συγκρότηση είναι βεβαιότερο από ποτέ ότι όπως είναι σήμερα εξυπηρετεί προσωπικές σκοπιμότητες και προεκλογικές ανάγκες. Το μαζικό κόμμα είναι χρήσιμο στις συγκεντρώσεις, αφυδατώνεται όμως στην προσπάθεια των ουσιαστικών παρεμβάσεων ειδικά όταν βρίσκεται στην κυβέρνηση. Η Νέα Δημοκρατία είναι κόμμα δομημένο γύρω από την κοινοβουλευτική του ομάδα γι’ αυτό και η πολιτική της κυριαρχία σε άλλους χώρους αν εξαιρέσουμε τη φοιτητική της παράταξη, γίνεται αισθητή μόνο με την εμπλοκή κοινοβουλευτικών και εκφράζεται από την ανάγκη και φιλοδοξία των στελεχών να εκλεγούν βουλευτές.
Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι η προσπάθεια εμπλοκής στα κομματικά όργανα αιρετών εκπροσώπων είχε πενιχρά αποτελέσματα γιατί πλέον οι κομματικοί σχηματισμοί αδυνατούσαν να έχουν ανοιχτή, ουσιαστική, αμφοτεροβαρή επικοινωνία και δράση σε σχέση με τις τοπικές κοινωνίες.
Η ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας στους κομματικούς μηχανισμούς έχει αναγκαία συνθήκη τη δημοκρατική νομιμοποίηση. Δεν είναι όμως ικανή από μόνη της να αλλάξει τους όρους του κομματικού «γίγνεσθαι». Απαιτείται δημοκρατική αναζήτηση όχι με τη μυστική ψήφο αλλά με τη φανερή έκφραση απόψεων και το θάρρος της γνώμης. Κάθε τι εκλεγμένο δε μπορεί να απενοχοποιείται από τα λάθη του ούτε να δικαιώνεται μόνιμα στις ενέργειες του. Τα εργαλεία του παρελθόντος αδυνατούν να ανατρέψουν την καθεστηκυια κομματική τάξη και να θέσουν σε λειτουργία ατμοκίνητα γρανάζια. Για να μην υπάρξει παρανόηση για όλους εκείνους που είναι παρών σε κάθε μάχη της παράταξης οφείλουμε μια διευκρίνιση. Τα στελέχη τα απονευρώνουν οι ηγεσίες όταν τα χρησιμοποιούν όσο το κόμμα είναι αντιπολίτευση και όταν έλθει η ώρα της κυβερνητικής δράσης τα υπουργικά γραφεία και οι κυβερνητικές θέσεις στελεχώνονται χωρίς αξιοκρατικά κριτήρια αλλά και με ανθρώπους που δεν έχουν αποδεχθεί, υποστηρίξει, διαμορφώσει τις πολιτικές που πρόκειται να εφαρμοστούν.
Οι αλλαγές λοιπόν στην οργανωτική δομή πρέπει να δημιουργήσουν τις συνθήκες ώστε να υπάρχουν καταρτισμένα και συγκροτημένα στελέχη την ώρα που θα κληθεί η Νέα Δημοκρατία να αναλάβει τη διακυβέρνηση του τόπου. Η οργανωτική ανασυγκρότηση είναι μοχλός για την καλύτερη προετοιμασία του κόμματος τόσο στα αντιπολιτευτικά όσο και σε μελλοντικά κυβερνητικά καθήκοντα. Μπορούν μέσα από αυτήν τη διαδικασία να γνωρίζουν όλοι και πρώτιστα η κοινωνία με ποιους θα έχει να κάνει την επόμενη μέρα.
Εκείνο που θα δείξει την επιτυχία του νέου μοντέλου και την απόφαση της ηγεσίας να προχωρήσει με ικανά στελέχη είναι η δυνατότητα του να ενταχθούν σε αυτό άξιοι και αποτελεσματικοί άνθρωποι, να αποφευχθούν τα τιμάρια κομματικής «εξουσίας» στις θέσεις ευθύνης, να αξιολογούνται όλοι, να τελειώνουμε με τις «κλειστές παρεούλες», να υπάρξουν υλοποιήσιμες προτάσεις, να αντιληφθούν οι πολίτες ότι υπάρχει στιβαρό χέρι και σοβαροί άνθρωποι για να κυβερνηθεί η χώρα.
Το όγδοο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας είναι καθοριστικό για την πορεία της κυρίαρχα λόγω τα πολιτικής συγκυρίας. Τη χώρα κυβερνά ένα σύστημα που αν και έβλεπε να έρχεται στην εξουσία, σήμερα φαίνεται ότι το μόνο που το ενδιέφερε ήταν να καταλάβει τις πολυθρόνες της. Η πολυκεντρική κυβερνητική διαχείριση δείχνει ότι περπατάει χωρίς σχέδιο, δείχνει ότι δεν έχει πυξίδα. Δυστυχώς αυτά σκεπάζονται από την απαξία στην οποία οδηγήθηκε η προηγούμενη κυβέρνηση από την κοινωνία. Η μεγάλη απογοήτευση του λαού που εκφράστηκε με το αποτέλεσμα της 4ης Οκτωβρίου δεν αφορά μόνον την τότε κυβέρνηση αλλά το πολιτικό σύστημα με τη δομή και τη λειτουργία που ξέρουμε ως σήμερα. Οι πολίτες ζητούν άλλο τρόπο διακυβέρνησης, ζητούν διαφορετικό πολιτικό λόγο, ζητούν καινούργιες πολιτικές. Η κρίση αξιοπιστίας πρέπει να μεταμορφωθεί σε ευκαιρία εμπιστοσύνης. Οι πολίτες δείχνουν έτοιμοι και ώριμοι να δεχθούν τα νέα δεδομένα έστω και αν θίγονται τα μικρά τους συμφέροντα. Απαιτούν όμως πολιτικές δυνάμεις με αίσθημα ευθύνης, οι οποίες θα αντικαταστήσουν τις επιπτώσεις του πολιτικού κόστους με τα οφέλη της πολιτικής ευθύνης. Απαιτούν κανόνες δικαίου και ισονομίας που να τους βλέπουν να εφαρμόζονται στην καθημερινότητα τους. Απαιτούν αποδείξεις ασφάλειας σε όλες τις εκφάνσεις της προσωπικής, οικογενειακής, κοινωνικής τους ζωής.
Σε αυτές τις απαιτήσεις των πολιτών καλείται να απαντήσει η νέα Δημοκρατία μέσα από το συνέδριο της. Αν έχει την αποφασιστικότητα να πραγματοποιήσει ένα ανοιχτό ουσιαστικά πολιτικό συνέδριο τότε μόνον θα δει τους σημερινούς πολιτικούς συσχετισμούς να ανατρέπονται. Ο κίνδυνος ενός εσωστρεφούς συνεδρίου αναμέτρησης εσωτερικών ομάδων είναι υπαρκτός δεν αφορά όμως την κοινωνία και θα οδηγήσει στη συντριβή της προσδοκίας. Η ευθύνη της οργανωτικής επιτροπής για να αποφευχθεί ένα πλαδαρό συνέδριο που θα στρέψει στα μικρά το ενδιαφέρον είναι μεγάλη. Η πορεία του θα φανεί και θα κριθεί από τα προσυνέδρια και τις συνδιασκέψεις. Η εξέλιξη του θα καταδείξει τις προθέσεις όλων για την ταυτότητα και το μέλλον της παράταξης.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ Η. ΚΡΑΝΙΑΣ
πρώην Βουλευτής Νέας Δημοκρατίας
