Για ένα βήμα προς τα εμπρός, έναν τολμηρό θεσμό, μια σημαντική ενίσχυση της δημοκρατικής λειτουργίας στις τοπικές κοινωνίες, κάνουν λόγο με δηλώσεις τους στην aftodioikisi.gr οι περιφερειάρχες, οι «13 μικροί πρωθυπουργοί» της χώρας, στα πρώτα γενέθλια του «Καλλικράτη». Ένα βήμα που μάλλον όμως είναι κουτσό, καθώς από την άλλη πλευρά επισημαίνουν σε όλους τους τόνους πως υπάρχουν ακόμα σημαντικά προβλήματα δυσλειτουργίας του θεσμού, τα οποία πρέπει άμεσα να επιλυθούν.
Πρώτα στη «λίστα» αυτό της
εξάρτησής τους από την κεντρική εξουσία, το αθηνοκεντρικό κράτος, και της συναρμοδιότητας στο ΕΣΠΑ, το εργαλείο ανάπτυξης των περιφερειών δηλαδή, από το οποίο το κράτος παίρνει χρήματα και αποφάσεις ερήμην των περιφερειών. Μάλιστα, όπως λέει ο ένας εξ αυτών, ελλείψει πόρων «από μικροί πρωθυπουργοί» έχουν γίνει «ξυπόλητοι πρίγκιπες».
Πέτρος Τατούλης, περιφερειάρχης Πελοποννήσου
Σοφός θεσμός που μπορεί να απεγκλωβίσει από το κομματοκρατούμενο πολιτικό σύστημα
Από την πρώτη στιγμή της εκπόνησης του «Καλλικράτη» ξεκαθάρισα ότι αποτελεί το σοφότερο θεσμό των τελευταίων ετών που θωρακίζει το πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης, με την κεντρική κυβέρνηση, την αιρετή Περιφέρεια και την Τοπική Αυτοδιοίκηση να λειτουργούν αυτόνομα και κατʼ αυτό τον τρόπο να λαμβάνουν τις αποφάσεις τους.
Ο θεσμός, λοιπόν, της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης μέσα από τη συλλογική του έκφραση έχει μπροστά του τη μεγάλη πρόκληση να οραματισθεί και να αγωνισθεί για μια ριζική αλλαγή που θα ανατρέψει τις ισορροπίες ισχύος με το κομματοκρατούμενο πολιτικό σύστημα, που αν και βρίσκεται στη μεγαλύτερη κρίση του, αρνείται να παραχωρήσει μέρος της πολιτικής του εξουσίας.
Η ανάγκη που έχουμε μπροστά μας είναι η χώρα να υιοθετήσει ένα ήπιο μοντέλο ανάπτυξης που θα έχει στον πυρήνα του την Περιφέρεια. Μοντέλο που ταιριάζει με τις ιδιαίτερες ιστορικές, κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες της κάθε περιφέρειας και θα είναι εναρμονισμένο στο πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η μεγάλη πρόκληση που θα κληθούμε να διαχειριστούμε ως Αιρετές Περιφέρειες δεν είναι μια νέα διοικητική ανακατανομή των αρμοδιοτήτων των τοπικών υποθέσεων ή της μεταφοράς των κρατικών αρμοδιοτήτων που απλώς θα αλλάξουν τις ισχύουσες ισορροπίες στη διάρθρωση της κρατικής δομής.
Οι δυνάμεις της Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να απεγκλωβιστούν από τις κομματικές λογικές και μαζί με τους πολίτες της Περιφέρειας να διεκδικήσουν το πολιτικό δικαίωμα να αποτελέσει η αυτοδιοίκηση συνταγματικό θεμέλιο του ενιαίου κράτους, πραγματικό μοχλό ανάπτυξης. Να απαιτήσουν, δηλαδή με συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα τη συγκρότηση των διοικητικών και οικονομικών μηχανισμών στήριξης και λειτουργίας του θεσμού της αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.
