Ο Τέλλος Άγρας ήταν ένας γενναίος αξιωματικός από το Ναύπλιο, που πρωταγωνίστησε στον Μακεδονικό Αγώνα και θυσιάστηκε για την ελληνική υπόθεση το 1907. Ο Τέλλος Άγρας (πραγματικό όνομα: Σαράντος Αγαπηνός) ήταν Έλληνας αξιωματικός και από τους σημαντικούς Μακεδονομάχους. Γεννήθηκε το 1880 στο Ναύπλιο.
Η οικογένειά του είχε ρίζες και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, αλλά ο ίδιος συνδέθηκε έντονα με τη στρατιωτική παράδοση της χώρας.
Αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων.
Έδρασε κατά τον Μακεδονικό Αγώνα (1904–1908), όταν Έλληνες και Βούλγαροι ανταγωνίζονταν για τον έλεγχο της Μακεδονίας, που τότε ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Υπηρέτησε στην περιοχή του βάλτου των Γιαννιτσών (σημερινή Κεντρική Μακεδονία), μια δύσβατη και επικίνδυνη περιοχή.
Ήταν γνωστός για την: τόλμη και αποφασιστικότητά του αλλά και για την ανθρώπινη στάση απέναντι στους ντόπιους πληθυσμούς καθώς και την διαρκή προσπάθεια συνεννόησης ακόμα και με αντιπάλους
Το 1907 παγιδεύτηκε από Βούλγαρους κομιτατζήδες. Συνελήφθη μαζί με τον συναγωνιστή του Αντώνη Μίγγα. Μετά από βασανιστήρια, απαγχονίστηκε στις 7 Ιουνίου 1907 κοντά στο χωριό Τέχοβο (σημερινό Καρυδιά Πέλλας).
Ο θάνατός του αλλά και η ηρωική δράση του τον πέρασε στο Πάνθεο των Ηρώων του Μακεδονικού Αγώνα. Η δράση του ενέπνευσε και λογοτεχνία, όπως το μυθιστόρημα «Στα μυστικά του βάλτου» της Πηνελόπης Δέλτα.
Το όνομά του φέρουν δρόμοι, σχολεία και στρατόπεδα στην Ελλάδα.
Ο επίλογος για τον καπετάν Άγρα γράφτηκε μεταξύ των χωριών Τέχοβο (Καρυδιά) και Βλάδοβο (Άγρας), κοντά στην Έδεσσα. Εκεί απαγχονίστηκε μαζί με τον συμπολεμιστή του Αντώνιο Μίγγα, μετά από παγίδα που τους έστησε ο βοεβόδας Ζλατάν.
Ο Δημήτριος Κάκκαβος, που τότε εργαζόταν στο Προξενείο, σημειώνει για την απώλεια του πελοποννήσιου οπλαρχηγού:
«Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἂν ὄχι νὰ ἄρω, τοὐλάχιστον νὰ μετριάσω μίαν τόσον αὐστηρῶς ἐξενεχθεῖσαν ἐπίκρισιν, ὅτι ὁ Ἄγρας ἔπεσε θῦμα τῆς νεανικῆς του ἀπειρίας, παρασυρθείς εἰς βαθμὸν ὥστε σχεδὸν ἄοπλος καὶ ἄνευ ἐπαρκοῦς συνοδείας νὰ μεταβῇ εἰς συνάντησιν τοῦ Βουλγάρου ὁπλαρχηγοῦ τοῦ διαμερίσματος Ναούσης […] φιλοδοξῶν δὲ πρὸ τῆς ἐπικειμένης ἀναχωρήσεώς του νὰ παραδώσῃ εἰς τὸν διάδοχόν του τὸ διαμέρισμα ἐλεύθερον πάσης βουλγαρικῆς ἐπιρροῆς».
Η δράση και το μαρτυρικό τέλος του καπετάν Άγρα αποτέλεσαν «πρώτη ύλη» για ποιήματα της εποχής, κυρίως όμως για το μυθιστόρημα «Στα Μυστικά του Βάλτου» της Πηνελόπης Δέλτα.
Δράση
Έδρασε κυρίως στον βάλτο των Γιαννιτσών, μια δύσβατη περιοχή με έλη, πυκνή βλάστηση και κρυψώνες.
Η περιοχή αυτή αποτελούσε στρατηγικό σημείο, καθώς εκεί δρούσαν ισχυρά βουλγαρικά ένοπλα σώματα (κομιτατζήδες).
Στρατιωτική δράση
Οργάνωσε και ηγήθηκε αντάρτικων ομάδων (μακεδονομάχων).
Έκανε ενέδρες και αιφνιδιαστικές επιθέσεις επιχειρήσεις εξουδετέρωσης βουλγαρικών ομάδων
προστασία ελληνικών χωριών και πληθυσμών Συνεργάστηκε στενά με άλλους οπλαρχηγούς, όπως ο Καπετάν Νικηφόρος (Ιωάννης Δεμέστιχας).
