Το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, ως ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, έχει αποτελέσει κεντρικό θέμα σε αρκετές εκδόσεις των Ελληνικών Ταχυδρομείων (ΕΛΤΑ).
Συνολικά, το θέατρο εμφανίζεται σε 4 κύριες σειρές γραμματοσήμων, καθώς και σε ορισμένες μεμονωμένες αναμνηστικές εκδόσεις:
1. Σειρά «Αρχαία Μνημεία» (1954)
Αυτή είναι ίσως η πιο εμβληματική εμφάνιση. Το θέατρο απεικονίζεται στην κλάση των 2 δραχμών (χρώματος μπλε). Η σειρά αυτή σχεδιάστηκε για να προβάλει την Ελλάδα στο εξωτερικό κατά τη μεταπολεμική περίοδο της τουριστικής ανάπτυξης.
2. Σειρά «Τουρισμός» (1958)
Το θέατρο περιλαμβάνεται ξανά σε μια σειρά που σκοπό είχε την προώθηση των ελληνικών προορισμών. Εδώ εμφανίζεται στην κλάση των 4,50 δραχμών.
3. Σειρά «Ευρώπη – Europa» (1987)
Στο πλαίσιο του θεσμού των γραμματοσήμων “Europa”, με κοινό θέμα για τις ευρωπαϊκές χώρες τα «Σύγχρονα και Αρχαία Θέατρα», η Ελλάδα εξέδωσε γραμματόσημο που απεικονίζει το θέατρο της Επιδαύρου (κλάση 100 δραχμών).
4. Σειρά «Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά UNESCO» (2004)
Με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, εκδόθηκε σειρά αφιερωμένη στα μνημεία της UNESCO στην Ελλάδα, όπου το θέατρο κατέχει εξέχουσα θέση.
Εκτός από τις παραπάνω σειρές, το θέατρο έχει εμφανιστεί σε:
Αναμνηστικά Φύλλα (Souvenir Sheets): Συχνά συνοδεύει εκδόσεις για το Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου.
Σειρές για τον Τουρισμό (δεκαετία ’70): Υπάρχουν δευτερεύουσες εκδόσεις ή παραλλαγές σε διαφημιστικά ένσημα των ΕΛΤΑ.
Σημείωση: Αν είστε συλλέκτης, το γραμματόσημο του 1954 θεωρείται το πιο κλασικό δείγμα λόγω της εξαιρετικής χάραξης και της ιστορικής του αξίας.
Στα ελληνικά γραμματόσημα που σχετίζονται με το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, η παρουσία συγκεκριμένων, αναγνωρίσιμων ηθοποιών είναι περιορισμένη και εντοπίζεται κυρίως σε ειδικές θεματικές εκδόσεις που τιμούν το ελληνικό θέατρο γενικότερα, και όχι μόνο το μνημείο της Επιδαύρου.
Αναλυτικά:
1. Η Σειρά «Έλληνες Ηθοποιοί» (2009)
Αν και δεν απεικονίζουν το θέατρο της Επιδαύρου στο φόντο κάθε γραμματοσήμου, αυτή η σειρά είναι η πιο εμβληματική που τιμά τους πρωταγωνιστές που το δόξασαν. Περιλαμβάνει 6 μεγάλους ηθοποιούς:
Αλέκος Αλεξανδράκης
Αλίκη Βουγιουκλάκη
Τζένη Καρέζη
Δημήτρης Χορν
Νίκος Κούρκουλος
Θάνος Κωτσόπουλος
2. Η Σειρά «2.500 Χρόνια Ελληνικού Θεάτρου» (1966)
Σε αυτή την ιστορική σειρά εμφανίζονται μορφές του θεάτρου σε ρόλους αρχαίου δράματος, πολλοί από τους οποίους ταυτίστηκαν με τις παραστάσεις στην Επίδαυρο:
Αιμίλιος Βεάκης: Εμφανίζεται ως Οιδίπους Τύραννος (αν και η φωτογραφία αναφέρεται συχνά στους Δελφούς, η μορφή του είναι ταυτισμένη με την αναβίωση του αρχαίου δράματος).
Χριστόφορος Νέζερ: Σε ρόλο από τους Σφήκες του Αριστοφάνη.
3. Μεμονωμένες Προσωπικότητες
Κατίνα Παξινού & Αλέξης Μινωτής: Έχουν τιμηθεί σε αναμνηστικές εκδόσεις (π.χ. 1987, 1997) ως οι κορυφαίοι που «άνοιξαν» το θέατρο της Επιδαύρου στους σύγχρονους χρόνους.
Ειρήνη Παππά: Υπάρχει αναμνηστικό φιλοτελικό προϊόν (όχι πάντα ευρείας κυκλοφορίας σειρά) που τη συνδέει με το Φεστιβάλ Επιδαύρου.
Μαρία Κάλλας: Αν και υψίφωνος, η εμφάνισή της στην Επίδαυρο το 1960 (Νόρμα) και το 1961 (Μήδεια) θεωρείται κορυφαία στιγμή του θεάτρου και έχει απεικονιστεί σε γραμματόσημα (π.χ. σειρά 1980, 2007).
Συνοπτικά
Αν μιλάμε για συγκεκριμένα πρόσωπα που εμφανίζονται πάνω σε γραμματόσημα σε σκηνές που παραπέμπουν
στην Επίδαυρο ή στη θεατρική της δραστηριότητα, ο αριθμός των ηθοποιών είναι περίπου 10-12, ανάλογα με το αν προσμετρήσει κανείς και τις σειρές που τιμούν την όπερα ή το Φεστιβάλ Αθηνών.
Fun Fact: Στις πρώτες σειρές του 1954 και 1958, το θέατρο απεικονίζεται άδειο, δίνοντας έμφαση στην αρχιτεκτονική του τελειότητα και όχι στους ηθοποιούς.;
Εδώ είναι οι ακριβείς χρονολογίες και οι λεπτομέρειες των εκδόσεων για τους κορυφαίους ηθοποιούς και καλλιτέχνες που συνδέθηκαν άρρηκτα με την Επίδαυρο και τιμήθηκαν από τα ΕΛΤΑ:
1. Σειρά «Έλληνες Ηθοποιοί» (16 Σεπτεμβρίου 2009)
Αυτή είναι η πιο ολοκληρωμένη σειρά, όπου κάθε ηθοποιός τιμήθηκε με δικό του γραμματόσημο:
Αλέκος Αλεξανδράκης (1928–2005)
Αλίκη Βουγιουκλάκη (1934–1996)
Τζένη Καρέζη (1932–1992)
Δημήτρης Χορν (1921–1998)
Νίκος Κούρκουλος (1934–2007)
Θάνος Κωτσόπουλος (1911–1985) – Σημείωση: Ο Κωτσόπουλος ήταν από τους στυλοβάτες του Εθνικού Θεάτρου στην Επίδαυρο.
2. Σειρά «Προσωπικότητες του Θεάτρου» (1987 & 1997)
Εδώ τιμήθηκαν οι «ιεροφάντες» της Επιδαύρου:
Κατίνα Παξινού (1987): Εκδόθηκε αναμνηστικό γραμματόσημο για τα 14 χρόνια από τον θάνατό της. Η Παξινού ήταν η πρώτη που ερμήνευσε στην Επίδαυρο (Ηλέκτρα, 1938).
Αλέξης Μινωτής (1997): Εκδόθηκε στη σειρά «Προσωπικότητες», τιμώντας τον σκηνοθέτη και ηθοποιό που καθόρισε την αισθητική των παραστάσεων στην Επίδαυρο.
3. Σειρά «2.500 Χρόνια Ελληνικού Θεάτρου» (1966)
Αυτή η σειρά είναι ιστορικής σημασίας γιατί απεικονίζει ηθοποιούς «εν ώρα εργασίας»:
Αιμίλιος Βεάκης: Απεικονίζεται ως Οιδίπους Τύραννος (κλάση 2,50 δρχ).
Χριστόφορος Νέζερ: Απεικονίζεται σε σκηνή από τους Σφήκες (κλάση 2,00 δρχ).
Μαρίκα Κοτοπούλη: Αν και δεν έπαιξε στην Επίδαυρο (πέθανε το 1954, πριν την επίσημη καθιέρωση του Φεστιβάλ), περιλαμβάνεται στη σειρά ως κορυφαία τραγωδός (κλάση 4,50 δρχ).
4. Μαρία Κάλλας (Ειδικές Εκδόσεις)
Η Κάλλας, αν και υψίφωνος, «σημάδεψε» την Επίδαυρο με τη Νόρμα και τη Μήδεια:
1980: Σειρά «Προσωπικότητες» (για τα 3 χρόνια από τον θάνατό της).
2007: Αναμνηστική έκδοση για τα 30 χρόνια από τον θάνατό της (Φύλλο των 4 γραμματοσήμων).
Περίληψη σε Πίνακα
Ηθοποιός/Καλλιτέχνης Έτος Έκδοσης Σειρά / Αφορμή
Αιμίλιος Βεάκης 1966 2.500 Χρόνια Ελληνικού Θεάτρου
Μαρία Κάλλας 1980 & 2007 Προσωπικότητες / Επέτειος Θανάτου
Κατίνα Παξινού 1987 Προσωπικότητες
Αλέξης Μινωτής 1997 Προσωπικότητες
Αλίκη Βουγιουκλάκη 2009 Έλληνες Ηθοποιοί
Τζένη Καρέζη 2009 Έλληνες Ηθοποιοί
Δημήτρης Χορν 2009 Έλληνες Ηθοποιοί
