Αν δεν ενοχλείς κανέναν, τότε δεν είπες τίποτα.
Γράφεις ένα άρθρο. Το διαβάζουν. Κάποιοι θα συμφωνήσουν. Άλλοι θα διαφωνήσουν κάθετα. Ίσως σε αμφισβητήσουν, ίσως σε ειρωνευτούν. Κι όμως αυτή είναι η κανονικότητα. Γιατί όταν μιλάς πολιτικά, δεν γίνεται να τα έχεις καλά με όλους. Και δεν πρέπει.
Ο πολιτικός λόγος ειδικά όταν αποτυπώνεται γραπτά δεν είναι προϊόν για κατανάλωση. Δεν γράφεις για να αρέσεις. Δεν γράφεις για να πάρεις αποδοχή. Γράφεις γιατί κάτι σε καίει. Γιατί κάτι πρέπει να ειπωθεί. Ακόμα κι αν δεν είναι ευχάριστο. Ίσως ακριβώς επειδή δεν είναι ευχάριστο.
Δεν είναι ρόλος του αρθρογράφου να «τα έχει καλά με όλους». Ούτε να φτιάχνει έναν λόγο τόσο προσεκτικά ισορροπημένο που τελικά να μη λέει τίποτα. Η πολιτική παρέμβαση έχει ρίσκο. Και πρέπει να έχει. Αν δεν ενοχλείς κανέναν, τότε δεν ταράζεις νερά.
Ζούμε σε εποχή που όλοι προσέχουν. Όλοι μετρούν λέξεις. Κι όμως, είναι αυτή ακριβώς η στιγμή που χρειάζεται περισσότερο από ποτέ να μιλήσουμε καθαρά. Όχι για να τους πείσουμε όλους αλλά για να αφυπνίσουμε μερικούς.
Η εποχή μας πάσχει από έναν φόβο έκθεσης. Πολλοί προτιμούν να «παίζουν άμυνα». Να μην παίρνουν θέση, για να μην κατηγορηθούν. Αλλά η αποφυγή τοποθέτησης δεν είναι ουδετερότητα είναι παραίτηση. Και η πολιτική γραφή δεν αντέχει τέτοιες πολυτέλειες.
Δεν έχουν όλοι την ίδια κρίση ούτε χρειάζεται. Η διαφωνία είναι συστατικό της δημοκρατίας. Ο αναγνώστης που διαφωνεί με ειλικρίνεια, αξίζει περισσότερο από εκείνον που συμφωνεί από αδράνεια. Γιατί η πολιτική παρέμβαση δεν είναι φτιαγμένη για να καθησυχάζει. Είναι για να ενεργοποιεί, να ενοχλεί, να ταράζει.
Το να προκαλέσεις αντιδράσεις δεν είναι αποτυχία. Είναι ένδειξη ότι ο λόγος σου είχε πυρήνα. Ότι χτύπησε νεύρο. Και ότι, ίσως, έβαλε σε κίνηση μια σκέψη. Μικρή ή μεγάλη δεν έχει σημασία. Η αφύπνιση, άλλωστε, δεν γίνεται ποτέ ομαδικά.
Αν ο λόγος σου είναι απόλυτα ασφαλής, τότε είναι και εντελώς ακίνδυνος. Κι αυτό, στην πολιτική, είναι η πιο σίγουρη συνταγή για να μη συμβεί απολύτως τίποτα.
Η κρίση δεν είναι κοινή για όλους ούτε πρέπει να είναι. Η δημοκρατία γεννιέται μέσα από τη σύγκρουση ιδεών, όχι την εξομάλυνσή τους.
