Το βράδυ του Σαββάτου 31/06/2025 πραγματοποιήθηκε σε μια κατάμεστη αίθουσα στο χώρο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης» ημερίδα με θέμα: «Τα Δημοτικά Αρχεία ως πηγή για την Τοπική Ιστορία».
Τις εργασίες της ημερίδας διηύθυνε η κα Μαρία Μπαλάσκα, δικηγόρος.
Στην εναρκτήρια ομιλία με θέμα: «Πρόγραμμα Καλλικράτης: Πόσο κινδυνεύουν τα αρχεία των μονάδων Τοπικής Αυτοδιοίκησης;», ο κος Δημήτρης Χ. Γεωργόπουλος, Ιστορικός-Αρχειονόμος, πρώην Προϊστάμενος στα ΓΑΚ Αργολίδας, αναφέρθηκε στις θεσμικές αλλαγές που επέφεραν οι νόμοι «Καποδίστριας» και «Καλλικράτης», όσον αφορά τα αρχεία των Δήμων και Κοινοτήτων. Ειδικότερα, και οι δύο νόμοι δεν προέβλεπαν διαδικασίες προστασίας του αρχειακού πλούτου των μονάδων τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι όποιες ενέργειες του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, καθώς και της Κεντρικής Υπηρεσίας και των Περιφερειακών Υπηρεσιών των ΓΑΚ για φροντίδα των αρχείων των πρώην Δήμων και Κοινοτήτων δεν επέφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, λόγω της μη ανταπόκρισης των νέων Δήμων. Έτσι, αρχειακό υλικό μεταφέρθηκε σε ακατάλληλούς χώρους και σε κάποιες περιπτώσεις διασκορπίστηκε, προκειμένου να διατεθούν οι χώροι, όπου φυλασσόταν, για νέες χρήσεις.
Γνωρίζοντας την υφιστάμενη κατάσταση και προκειμένου να υπάρξει εντοπισμός και διαχείριση του υπάρχοντος αρχειακού υλικού «Οι φίλοι των ΓΑΚ Αργολίδας» εκπόνησαν ερωτηματολόγιο σχετικά με τον εντοπισμό και την κατάσταση των αρχείων των Τοπικών Κοινοτήτων, το οποίο ο Δήμος Ναυπλιέων θα απευθύνει στους κατά τόπους Προέδρους.
Στη συνέχεια η Δρ. Πέπη Γαβαλά, πρώην Προϊσταμένη στα ΓΑΚ Λακωνίας, στην ομιλία της με θέμα: «Αρχεία Δήμων και Κοινοτήτων: Τρόποι Διάσωσης ή οριστική Εξόντωσή τους», αναφέρθηκε στο χρονικό διάστημα που καλύπτουν τα αρχεία των μονάδων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δηλαδή από τις αρχές του 19ου αιώνα μέχρι τις μέρες μας και στο περιεχόμενό τους όχι μόνο ως πηγή για την Τοπική Ιστορία αλλά και για τη Διοικητική χρησιμότητά τους. Τόνισε το τεράστιο μέγεθος αυτών των αρχείων και την αδυναμία της υπηρεσίας των Γενικών Αρχείων του Κράτους να παραλάβουν αυτό το αρχειακό υλικό, για το οποίο απαιτείται ειδική επεξεργασία, λόγω του ότι ποτέ μέχρι σήμερα δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία διαδικασίες εκ μέρους των Δήμων και των Κοινοτήτων και περιέγραψε την όχι καλή κατάσταση του αρχειακού υλικού, όπου αυτό το συναντούμε. Τέλος, περιέγραψε με συντομία το περιεχόμενο αυτών των αρχείων επισημαίνοντας ότι τα αρχεία είναι «ομιλούντα» και ως εκ τούτου εκπέμπουν ποικίλες πληροφορίες.
Την εκδήλωση ολοκλήρωσε με την ομιλία του ο κος Τριαντάφυλλος Ε. Σκλαβενίτης, Ιστορικός, Ομότιμος Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών που είχε ως θέμα του: «Το δημοτικό αρχείο Ναυπλίου ως ιστορική πηγή».
Ο κος Σκλαβενίτης υπήρξε επικεφαλής της ομάδας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών που εντόπισε και ταξινόμησε το Δημοτικό Αρχείο Ναυπλίου του 19ου αιώνα την περίοδο 1979-1983 και κύριος συντελεστής για τη σύσταση του Τοπικού Ιστορικού Αρχείου Ναυπλίου, το οποίο αναβαθμίστηκε σε ΓΑΚ νομού Αργολίδας.
Αναφέρθηκε στη μεγάλη πληρότητα και τις αδιάσπαστες σειρές στοιχείων που μπορούν να αποτελέσουν πηγές για τη δημογραφική συγκρότηση και εξέλιξη αλλά και την κοινωνική συγκρότηση της πόλης του Ναυπλίου και του Προαστίου της Πρόνοιας, καθώς και για την οικονομικής ζωή της πόλης.
Επισήμανε τη σπουδαιότητα του αρχείου προκειμένου να μελετηθεί η πνευματική ζωή της πόλης, η οικιστική της εξέλιξη αλλά και η μέριμνα για τον τομέα της υγείας για να καταλήξει ότι τα δημοτικά αρχεία αποτελούν τον καθρέπτη της ζωής και της εξέλιξης ενός Δήμου και θα πρέπει οι τοπικές αρχές τα διαφυλάξουν ως κόρη οφθαλμού.
Η ημερίδα έκλεισε με ενδιαφέρουσες ερωτήσεις εκ μέρους του κοινού, το οποίο κατανόησε τη σημασία των αρχείων τοπικής αυτοδιοίκησης και τον κίνδυνο που διατρέχουν.
Να σημειώσουμε ότι πριν από την ημερίδα πραγματοποιήθηκε αγορά (bazaar) βιβλίων ιστορικού περιεχομένου, προσφορά των μελών του σωματείου. Από την πώληση των βιβλίων εξαιρέθηκαν εκείνα, τα οποία ενδιέφεραν να εμπλουτίσουν τις συλλογές της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ναυπλίου «Ο Παλαμήδης» και της Βιβλιοθήκης των Γενικών Αρχείων του Κράτους Αργολίδας, τα οποία και δωρίθηκαν στους παραπάνω φορείς.
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος
Δ.Χ.Γεωργόπουλος
Ιστορικός-Αρχειονόμος
Η Γενική Γραμματέας
Μαρία Π. Δοντά
Φιλόλογος
