Η ύπαρξη πληθυσμού αφρικανικού χαμαιλέοντα Chamaeleo africanus επιβεβαιώθηκε πρόσφατα σε παραλία της βορειοανατολικής Πελοποννήσου, εντός της προστατευόμενης περιοχής Λάμιας και Δάσους Στροφυλιάς (GR2320001).
Ο αφρικανικός χαμαιλεόντας είναι είδος της υποσαχάριας Αφρικής, του οποίου η φυσική κατανομή εκτείνεται κατά μήκος του Νείλου, έως και το Δέλτα του. Ο μοναδικός πληθυσμός στην Ευρώπη ήταν αυτός της λιμνοθάλασσας Γιάλοβας της Πύλου, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1997 και εικάζεται ότι έφτασε στην Ελλάδα κατά την αρχαιότητα. Το 2014 καταγράφηκαν τρία νεογέννητα άτομα στην περιοχή της Καλόγριας. Στις αρχές Μαΐου της φετινής χρονιάς, ωστόσο, στη διάρκεια εκπαιδευτικής εκδρομής φοιτητών Βιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, εντοπίστηκαν δύο ακόμη νεογέννητα.
«Έντεκα χρόνια μετά από την προηγούμενη καταγραφή, μπορούμε πλέον επιβεβαιωμένα να μιλάμε για την ύπαρξη πληθυσμού στην περιοχή. Θα πρέπει στη συνέχεια να προχωρήσουμε σε σχετικές έρευνες για να εξετάσουμε την πληθυσμιακή πυκνότητα του πληθυσμού, καθώς και τα δημογραφικά του στοιχεία», αναφέρει ο καθηγητής Ζωικής Ποικιλότητας του ΕΚΠΑ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΦΥΠΕΚΑ, Παναγιώτης Παφίλης.
Ο αφρικανικός χαμαιλέοντας είναι ένα ζώο μήκους περίπου 14 εκατ. με μήκος ουράς 16 εκατ. Το χρώμα του είναι συνήθως πράσινο με δύο σειρές λευκών ή μαύρων κηλίδων σε κάθε πλευρά, αλλά υπόκειται σε πολλές μεταβολές. Είναι φημισμένο για την ιδιότητά του να αλλάζει το χρώμα της επιδερμίδας του και να γίνεται «ένα» με την επιφάνεια στην οποία βρίσκεται. Πάντως, αντίθετα από αυτό που είναι ευρέως γνωστό, η αλλαγή του χρώματος δεν γίνεται για λόγους παραλλαγής, αλλά σχετίζεται με τις λειτουργίες της ρύθμισης της θερμοκρασίας του σώματος, της φυσιολογίας και της επικοινωνίας. Με τα διαφορετικά χρώματα της επιδερμίδας του στέλνει μηνύματα για να επικοινωνήσει με τα άτομα του είδους του.
Στη χώρα μας, ο συνολικός πληθυσμός του είναι εξαιρετικά μικρός -εκτιμάται σε 350 άτομα- και το είδος κατατάσσεται στα Κινδυνεύοντα (ΕΝ), σύμφωνα με τον Κόκκινο Κατάλογο της Ελλάδας. Κύριες απειλές για το είδος αποτελούν η καταστροφή των ενδιαιτημάτων του -κυρίως λόγω της εντατικοποίησης της γεωργίας και της τουριστικής ανάπτυξης-, η θνησιμότητα από τροχαία ατυχήματα, καθώς και η παράνομη συλλογή του.
ΟΦΥΠΕΚΑ
Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου εποπτευόμενο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αποστολή τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προώθηση και υλοποίηση δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Περισσότερες πληροφορίες: www.necca.gr.
Τετάρτη 14 Μαΐου 2025
ΛΕΖΑΝΤΕΣ
Φωτό 1-2: Άτομα αφρικανικού χαμαιλέοντα στην παραλία στην Πελοπόννησο. Φωτό: Απόστολος Χριστόπουλος
