Στην πολιτική ζωή της χώρας μας, η παραίτηση ενός Δημάρχου ή ενός εκλεγμένου αιρετού σπάνια αντιμετωπίζεται ως έντιμη επιλογή. Αντίθετα, εκλαμβάνεται σχεδόν αυτόματα ως παραδοχή ανικανότητας, ως ήττα, ως στίγμα που θα συνοδεύει για πάντα την πολιτική πορεία του προσώπου. Έτσι, η «καρέκλα» γίνεται συχνά πιο ισχυρή από το αίσθημα της ευθύνης απέναντι στους πολίτες.
Όμως, σε ηθικό επίπεδο τα πράγματα είναι αλλιώς. Η αποδοχή της ευθύνης και η πράξη της αυτοκριτικής δεν σημαίνει αδυναμία, σημαίνει δύναμη. Σημαίνει ότι ο αιρετός κατανοεί πως η εξουσία δεν του ανήκει, αλλά του έχει παραχωρηθεί προσωρινά για να υπηρετήσει την κοινωνία. Η παραίτηση, όταν συνοδεύεται από ειλικρίνεια και αυτογνωσία, είναι μια πράξη που μπορεί να αναβαθμίσει τον δημόσιο βίο αντί να τον τραυματίσει.
Η ελληνική πολιτική σκηνή, ωστόσο, παραμένει εγκλωβισμένη σε μια κουλτούρα «παραμονής πάση θυσία». Οι περισσότεροι επιλέγουν να κλείνουν τα μάτια στα λάθη τους, να μετακυλίσουν ευθύνες ή να επενδύουν στον χρόνο που θα σβήσει τις εντυπώσεις. Έτσι, η πολιτική ηθική φτωχαίνει, και η κοινωνία μαθαίνει να θεωρεί αυτονόητο πως «κανείς δεν παραιτείται».
Η αυτοκριτική είναι ίσως η πιο δύσκολη αρετή για έναν πολιτικό. Γιατί απαιτεί θάρρος, καθαρή συνείδηση και διάθεση να υποτάξει το προσωπικό συμφέρον στο κοινό καλό. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα: να ξανακερδηθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών όχι με επικοινωνιακά τεχνάσματα, αλλά με πράξεις που δείχνουν ότι η ηγεσία μπορεί να συνδυάζει την πολιτική ικανότητα με την ηθική ακεραιότητα.
Ίσως τότε, η παραίτηση να πάψει να είναι συνώνυμη της αποτυχίας και να γίνει αυτό που πραγματικά είναι μια έμπρακτη απόδειξη ευθύνης.
Μέχρι να το δούμε, η καρέκλα θα συνεχίσει να βαραίνει περισσότερο από την ευθύνη.
Έλενα Λεζέ
