Η πολιτική, στη βαθύτερη ουσία της, οφείλει να είναι πράξη ευθύνης, προσφοράς και συλλογικής προοπτικής. Όταν όμως η εξουσία μετατρέπεται από μέσο για την επίτευξη αυτών των σκοπών σε αυτοσκοπό, τότε αρχίζει μια αργή αλλά βέβαιη διάβρωση, τόσο πολιτική όσο και κοινωνική.
Η υπερβολική δίψα για εξουσία οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε απώλεια αξιοπιστίας. Στην αρχή, η φθορά γίνεται αισθητή μέσα στο ίδιο το πολιτικό στρατόπεδο: οι συνεργάτες που αντιλαμβάνονται ότι δεν υπάρχει χώρος για διάλογο ή πραγματική συλλογικότητα, σταδιακά αποστασιοποιούνται. Οι ανεξαρτητοποιήσεις ή οι εσωτερικές διαρροές αποτελούν σημάδια αποδόμησης της πολιτικής συνοχής.
Από εκεί και πέρα, το πλήγμα επεκτείνεται στην κοινωνία. Οι πολίτες, που περιμένουν καθαρό λόγο, ειλικρίνεια και υπευθυνότητα, αντιλαμβάνονται την εμμονή με την καρέκλα ως ένδειξη αδυναμίας και όχι δύναμης.
Η φθορά αυτή δεν περιορίζεται στο πολιτικό πεδίο. Οδηγεί και σε κοινωνικό και επαγγελματικό κλονισμό : εκείνος που εμφανίζεται πρόθυμος να θυσιάσει την ευθύνη για την εξουσία, δύσκολα μπορεί να διατηρήσει το κύρος του σε άλλους χώρους. Το αποτέλεσμα είναι ένα ντόμινο απαξίωσης, που ξεκινά από την πολιτική σφαίρα και καταλήγει να αγγίζει όλες τις πτυχές της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής.
Η ιστορία διδάσκει ότι κανείς δεν μπορεί να διατηρήσει την εξουσία χωρίς την πολιτική νομιμοποίηση που του προσφέρει η κοινωνία. Όσο κι αν προσπαθήσει κάποιος να ελέγξει μηχανισμούς, να στήσει ισορροπίες ή να επιβληθεί με τεχνάσματα, αργά ή γρήγορα η πραγματικότητα τον ξεπερνά. Διότι η πολιτική, χωρίς την ευθύνη, χάνει το νόημά της.
Το δίδαγμα είναι σαφές: η ισχύς που στηρίζεται στη δίψα για εξουσία είναι εύθραυστη. Αντίθετα, η ισχύς που θεμελιώνεται στην εμπιστοσύνη και στην πολιτική υπευθυνότητα έχει διάρκεια και κοινωνική νομιμοποίηση. Η επιλογή, λοιπόν, είναι πάντα ανάμεσα σε δύο δρόμους: τη σύντομη διαδρομή της εξουσιομανίας ή τη δύσκολη αλλά γόνιμη πορεία της υπεύθυνης πολιτικής.
Έλενα Λεζέ
