Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την εαρινή δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026.

Η Ευρωπαική Επιτροπή ενέκρινε την εαρινή δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026. Σε ένα περιβάλλον χαρακτηριζόμενο από γεωπολιτική αβεβαιότητα, η δέσμη αυτή καθορίζει κατευθύνσεις πολιτικής για τα κράτη μέλη, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της στρατηγικής αυτονομίας, καθώς και της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και συνοχής της ΕΕ, με παράλληλη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Η κλιμάκωση των παγκόσμιων εντάσεων, οι αυξημένοι κίνδυνοι για την ασφάλεια και οι προκλήσεις που σχετίζονται με το κλίμα, παράλληλα με τις ασταθείς τιμές της ενέργειας και τις συνεχιζόμενες πιέσεις στο κόστος ζωής, εξακολουθούν να επιβαρύνουν την οικονομία της Ευρώπης, επηρεάζοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις. Ως απάντηση, αυτή η εαρινή δέσμη, σύμφωνα με την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας της Ένωσης, παρέχει κατευθυντήριες γραμμές για την καθοδήγηση της δράσης προς βασικές προτεραιότητες της ΕΕ. Εστιάζει στην απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού της ενιαίας αγοράς, στη γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας, στην επιτάχυνση της απανθρακοποίησης και στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων, και παράλληλα στην προώθηση των θέσεων εργασίας και των δεξιοτήτων, την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την κατοχύρωση της κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο στηρίζει επίσης τα κράτη μέλη για να αντιμετωπίσουν διαρθρωτικές προκλήσεις, καθώς και να διατήρηση διατηρήσουν μακροοικονομική σταθερότητα και υγιή δημόσια οικονομικά.
Η υλοποίηση αυτών των προτεραιοτήτων απαιτεί συνεχείς μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις σε ολόκληρη την Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), η πολιτική συνοχής και άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ εξακολουθούν να παίζουν κεντρικό ρόλο στη στήριξη των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών και των στρατηγικών επενδύσεων των κρατών μελών.
Στοχευμένες συστάσεις προς τα κράτη μέλη
Ο κύκλος του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026 παρέχει ένα ισχυρό αναλυτικό πλαίσιο για τον προσδιορισμό μελλοντικών αναγκών πολιτικής και επενδύσεων σε ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αποσκοπούν στη μείωση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, οι ανά χώρα εκθέσεις για το 2026 αναλύουν τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις σε κάθε κράτος μέλος και αξιολογούν τον βαθμό στον οποίο κάθε κράτος μέλος έχει εφαρμόσει το ολοκληρωμένο σύνολο των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2025.
Με βάση την ανάλυση και τις βασικές προκλήσεις που προσδιορίζονται στις ανά χώρα εκθέσεις, η Επιτροπή προτείνει ειδικές ανά χώρα συστάσεις για το 2026, παρέχοντας εξατομικευμένη καθοδήγηση για κάθε κράτος μέλος.
Για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, με την εαρινή δέσμη καλούνται τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα πολιτικής στους ακόλουθους τομείς:
Εξασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας.
Γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας και τόνωση των επενδύσεων στην Ε&Α.
Μείωση των φραγμών στην Ενιαία αγορά, μείωση του κανονιστικού υπερθεματισμού, ενίσχυση του κράτους δικαίου και διασφάλιση αποτελεσματικού θεσμικού πλαισίου.
Απλούστευση των κανονιστικών πλαισίων και μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης και εξασφάλιση σαφούς και σταθερού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Επιτάχυνση της οικονομικά προσιτής μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας, ενίσχυση των δικτύων και της αποθήκευσης, ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και ευθυγράμμιση με τους κλιματικούς στόχους.
Προώθηση της αποταμίευσης σε επικουρικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα και βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση της καινοτομίας.
Παροχή απλών και ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών και προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Προώθηση ποιοτικών θέσεων εργασίας, εξασφάλιση δικαιότερων αγορών εργασίας και επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, με αντιστοίχιση της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και των δεξιοτήτων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Καταπολέμηση της φτώχειας, βελτίωση της κοινωνικής προστασίας και προώθηση της πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη μακροχρόνια φροντίδα και της οικονομικής προσιτότητάς τους.
Ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής και μείωση των ανισοτήτων μεταξύ περιφερειών.
Ενίσχυση της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης.
Δημοσιονομική εποπτεία στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης
Την άνοιξη του 2026 η Επιτροπή αξιολόγησε τη συμμόρφωση των κρατών μελών με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ. Η αξιολόγηση καλύπτει τόσο το 2025 όσο και το 2026 και εστιάζει στην αύξηση των καθαρών δαπανών, λαμβανομένης υπόψη της ευελιξίας που παρέχεται από την εθνική ρήτρα διαφυγής για την άμυνα, κατά περίπτωση. Όσον αφορά τα κράτη μέλη που βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ), η Επιτροπή συνιστά σήμερα στο Συμβούλιο να καταργήσει τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για τη Μάλτα. Για την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ουγγαρία, την Ιταλία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία, η Επιτροπή θεώρησε ότι έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα προς τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Ως εκ τούτου, στο παρόν στάδιο δεν χρειάζεται να ληφθούν περαιτέρω μέτρα στο πλαίσιο της ΔΥΕ.
Η Επιτροπή εκπόνησε έκθεση σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ) για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με το κριτήριο του ελλείμματος που ορίζεται στη Συνθήκη, για τη Βουλγαρία, τη Γερμανία, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Σλοβενία. Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης που περιέχεται στην έκθεση, στο παρόν στάδιο είναι δικαιολογημένη η κίνηση διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για τη Βουλγαρία.
Για τα κράτη μέλη που δεν βρίσκονται επί του παρόντος σε ΔΥΕ, η Επιτροπή αξιολόγησε την πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών-διαρθρωτικών σχεδίων (ΜΠΔΣ).
Για τα κράτη μέλη για τα οποία ισχύει επταετής αντί για τετραετή περίοδος δημοσιονομικής προσαρμογής στο πλαίσιο των μεσοπρόθεσμων σχεδίων τους [Βέλγιο, Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Αυστρία, Ρουμανία και Φινλανδία], η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης την υλοποίηση των βασικών σταδίων των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες βασίζεται η παράταση, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που παρέχονται στις ετήσιες εκθέσεις προόδου. Συνολικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι όλα τα εν λόγω κράτη μέλη έχουν συμμορφωθεί ικανοποιητικά με τις δεσμεύσεις τους.
Στο μέλλον, τα κράτη μέλη που θα λάβουν μέτρα για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης και την επιτάχυνση της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα θα μπορούν να ζητήσουν περιορισμένη δημοσιονομική ευελιξία στο πλαίσιο της ισχύουσας εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Κατόπιν αιτήματος ενός κράτους μέλους, το πεδίο εφαρμογής της ρήτρας μπορεί να διευρυνθεί ώστε να συμπεριλάβει μέτρα που λαμβάνονται από τον Φεβρουάριο του 2026 για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και, ως εκ τούτου, για την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της Ευρώπης. Εντός του υφιστάμενου ανώτατου ορίου (1,5 % του ΑΕΠ) για πρόσθετες δαπάνες για την άμυνα βάσει της εθνικής ρήτρας διαφυγής, θα εφαρμοστεί ειδικό ετήσιο ανώτατο όριο για την περίοδο 2026-2028 (0,3 % του ΑΕΠ) και σωρευτικό ανώτατο όριο (0,6 % του ΑΕΠ) κατά την ίδια περίοδο ειδικά για μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας. Είναι σημαντικό ότι με την προσέγγιση αυτή κατοχυρώνεται πως όλες οι διασφαλίσεις δημοσιονομικής βιωσιμότητας παραμένουν πλήρως σε ισχύ.
Αξιολόγηση των μακροοικονομικών ανισορροπιών
Η Επιτροπή αξιολόγησε την ύπαρξη μακροοικονομικών ανισορροπιών για τα επτά κράτη μέλη που επελέγησαν για εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις στην έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης για το 2026.
Κατά το προηγούμενο έτος, οι ευπάθειες εξελίχθηκαν διαφορετικά στα διάφορα κράτη μέλη, και σε αρκετές περιπτώσεις έχουν μειωθεί, ενώ η αβεβαιότητα αυξήθηκε πρόσφατα. Η Ελλάδα, οι Κάτω Χώρες και η Σουηδία αξιολογείται ότι δεν αντιμετωπίζουν πλέον ανισορροπίες, διότι οι μακροοικονομικές ευπάθειές τους έχουν μειωθεί με την πάροδο των ετών. Η Ιταλία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν