Κάθε χρόνο η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των Πανελλαδικών Εξετάσεων αποτελεί μια στιγμή γεμάτη ένταση, αγωνία και προσδοκίες για χιλιάδες μαθητές και τις οικογένειές τους. Για πολλούς νέους οι Πανελλήνιες δεν είναι απλώς μια εκπαιδευτική διαδικασία αλλά ένα γεγονός που μοιάζει να καθορίζει το μέλλον τους. Ωστόσο η ψυχολογική επίδραση των αποτελεσμάτων είναι συχνά πολύ μεγαλύτερη από την εκπαιδευτική τους σημασία.
Η επιτυχία συνοδεύεται συνήθως από χαρά, ανακούφιση και αίσθημα δικαίωσης των κόπων μιας ολόκληρης χρονιάς. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και οι μαθητές που πετυχαίνουν τον στόχο τους μπορεί να βιώσουν έντονο άγχος για τη νέα φάση της ζωής τους, την προσαρμογή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τις αυξημένες απαιτήσεις που ακολουθούν.
Από την άλλη πλευρά όσοι δεν καταφέρνουν να εισαχθούν στη σχολή που επιθυμούσαν ή αποτυγχάνουν να πετύχουν τον στόχο τους μπορεί να βιώσουν έντονη απογοήτευση, θλίψη, θυμό, ενοχές ή και αμφισβήτηση της προσωπικής τους αξίας. Δεν είναι σπάνιο να εμφανιστούν συμπτώματα άγχους, διαταραχές ύπνου, μειωμένη αυτοεκτίμηση.
Οι Πανελλήνιες εξετάσεις αξιολογούν τη γνώση και την απόδοση σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Δεν μπορούν όμως να αποτυπώσουν τη δημιουργικότητα, την επιμονή, την ενσυναίσθηση, την ευφυΐα ή τις δεξιότητες ενός ανθρώπου. Η προσωπική αξία δεν μετριέται με μόρια ούτε καθορίζεται από την εισαγωγή σε μία σχολή.
Καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των αποτελεσμάτων διαδραματίζουν οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί. Η στάση τους μπορεί να λειτουργήσει είτε ως παράγοντας προστασίας είτε ως παράγοντας επιβάρυνσης. Η αποδοχή, η ενεργητική ακρόαση, η αποφυγή συγκρίσεων με άλλους μαθητές και η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης βοηθούν τους νέους να αντιληφθούν ότι η ζωή προσφέρει περισσότερες από μία ευκαιρίες. Η αποτυχία σε μια εξέταση δεν αποτελεί αποτυχία στη ζωή.
Είναι σημαντικό επίσης να αναγνωριστεί ότι η επαγγελματική και προσωπική πορεία κάθε ανθρώπου διαμορφώνεται μέσα από πολλές επιλογές, εμπειρίες και ευκαιρίες.
Πολλοί επιτυχημένοι επαγγελματίες ακολούθησαν διαφορετικές διαδρομές από αυτές που είχαν αρχικά σχεδιάσει, αποδεικνύοντας ότι η επιτυχία δεν έχει μία μόνο μορφή.
Η κοινωνία οφείλει να μεταφέρει στους νέους το μήνυμα ότι οι Πανελλήνιες αποτελούν έναν σημαντικό σταθμό όχι όμως τον τελικό προορισμό. Η ψυχική ανθεκτικότητα, η προσαρμοστικότητα, η διαρκής μάθηση και η πίστη στις προσωπικές δυνατότητες αποτελούν πολύ ισχυρότερους δείκτες μελλοντικής επιτυχίας από οποιοδήποτε εξεταστικό αποτέλεσμα.
Τελικά, πίσω από κάθε βαθμολογία βρίσκεται ένας νέος άνθρωπος με όνειρα, δυνατότητες και δικαίωμα να συνεχίσει να ελπίζει. Τα αποτελέσματα των Πανελληνίων μπορεί να ανοίγουν ή να κλείνουν μια πόρτα όμως ποτέ δεν καθορίζουν ολόκληρη τη διαδρομή της ζωής.
Εκείνο που αξίζει περισσότερο να προστατεύσουμε είναι η ψυχική υγεία των παιδιών μας, γιατί αυτή αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα χτίσουν το μέλλον τους.
