prooptiki@msn.com

“Η κρίση στην ΕΕ, η Αφρική, και το φυσικό αέριο” -Του καθ. Γιάννη Μανιάτη

Η εξάρτηση των κρατών της Ε.Ε. από το ρωσικό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο διαφοροποιείται, επηρεάζοντας άμεσα και τη στάση τους σε σχέση με τις κυρώσεις

Πάνω από 350 εκατ. κάτοικοι της Αφρικής κινδυνεύουν από την επισιτιστική κρίση λόγω εξάρτησης από εισαγωγές ρωσικού και ουκρανικού σιταριού. Σήμερα, ήδη έχουν ξεπεράσει οι τιμές τροφίμων τις αντίστοιχες τιμές, που προκάλεσαν το 2011 την Αραβική Άνοιξη. Η Αφρική μπορεί τα επόμενα χρόνια να βοηθήσει ενεργειακά την ΕΕ. Η εξάρτηση των κρατών – μελών της EE-27 από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, προσδιορίζει και τις αντιδράσεις τους στις κυρώσεις. Υπερτριπλασιάστηκαν οι εισαγωγές LNG στην Ευρώπη στη διάρκεια της κρίσης. Διαφοροποιήσεις στις υποδομές των κρατών σε τερματικούς σταθμούς LNG και ηλεκτροπαραγωγή με αέριο.

Η εξάρτηση των κρατών της Ε.Ε. από το ρωσικό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο διαφοροποιείται, επηρεάζοντας άμεσα και τη στάση τους σε σχέση με τις κυρώσεις. Τσεχία, Λετονία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Βουλγαρία έχουν 75%-100% εξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Αντίστοιχα, Σλοβακία, Φινλανδία, Λιθουανία, Πολωνία, Ουγγαρία, εξαρτώνται κατά 60%-100% από το ρωσικό πετρέλαιο. H Ελλάδα, το 2020 είχε 39% εξάρτηση από το φυσικό αέριο και 18% από το πετρέλαιο.

Αύξηση εισαγωγών αερίου από Αφρική

Η Αφρική θα μπορούσε να είναι εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας της Ε.Ε. με φυσικό αέριο. Η κύρια τροφοδότρια χώρα είναι η Αλγερία με 17% των εισαγωγών και ακολουθεί η Νιγηρία με 4%. Με τον υπό κατασκευήν αγωγό Galsi με δυνατότητα μεταφοράς αερίου 8 bcm/έτος προς την Ευρώπη και το 2027, του NIGAL, με δυνατότητα μεταφοράς στην Αλγερία 30 bcm/έτος, με σύνδεση στο υπάρχον δίκτυο από Αλγερία προς Ευρώπη, μπορεί να αυξηθεί το μερίδιο εισαγωγών από την Αφρική.

Υπερτριπλάσια ζήτηση για LNG

Η πορεία εισαγωγών φυσικού αερίου της Ευρώπης παρουσιάζει ενδιαφέρον τα έτη 2020, 2021. Η τροφοδοσία από τη Ρωσία σε ημερήσια βάση παρουσίασε την ισχυρότερη πτώση στα τέλη 2021 – αρχές 2022, ενώ η (μικρή) τροφοδοσία από Αζερμπαϊτζάν και Λιβύη σταθερότητα. Η Αλγερία εμφανίζει σοβαρή μείωση αρχές του 2022. Το εντυπωσιακότερο όλων είναι η εκτόξευση της τροφοδοσίας της Ευρώπης με LNG, που από περίπου 150 εκατ. κυβ. μέτρα/ημέρα στα μέσα του 2021, υπερτριπλασιάζεται στις αρχές του 2022 ξεπερνώντας τα 500 εκατ. κυβ. μέτρα/ημέρα.

Συνέπειες μιας επισιτιστικής κρίσης

Η επαπειλουμένη επισιτιστική κρίση, λόγω μειώσεων των εξαγωγών σιταριού από Ρωσία και Ουκρανία, αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά μερικές από τις πιο φτωχές χώρες του πλανήτη. Υπάρχουν τουλάχιστον 8 χώρες με εξάρτηση 64%-100%, γεγονός που αναμφισβήτητα θα δημιουργήσει τεράστια κοινωνικά και επισιτιστικά προβλήματα στους τοπικούς πληθυσμούς, με συνακόλουθες κοινωνικές αντιδράσεις ή/και δημιουργία κυμάτων μετανάστευσης προς την Ευρώπη. Ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι ο συνολικός πληθυσμός τους αγγίζει τα 350 εκατ.

Διαφορετικές ταχύτητες στα κράτη της Ε.Ε.

Οι ροές του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ισπανία, στη Μεγάλη Βρετανία και στη Γαλλία κινήθηκαν στο ύψος των 200 TWh (τεραβατώρες) ανά έτος. Η Ισπανία διαθέτει υψηλό δυναμικό υποδοχής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Αντίστοιχα, αναφορικά με την κατανομή των εργοστασίων ηλεκτρισμού που χρησιμοποιούν ως καύσιμο το φυσικό αέριο υπάρχει υψηλή διασπορά στην Κεντρική και στη Νότια Ευρώπη, ενώ είναι σημαντικά μικρότερη στα ανατολικά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Γαλλία (εύλογα, λόγω των πυρηνικών) παρουσιάζει μικρή συμμετοχή στη χρήση φυσικού αερίου.

Αποτροπή κοινωνικών εκρήξεων

H εκτόξευση των τιμών των τροφίμων αποτελεί σημαντική αιτία εξεγέρσεων ιδιαίτερα στις φτωχές χώρες του πλανήτη. Η χρηματοοικονομική κρίση του 2008-2009 και στη συνέχεια η Αραβική Ανοιξη το 2011 συνδέονται άρρηκτα με σοβαρές αυξήσεις των τιμών των τροφίμων. Σήμερα (Φεβρουάριος 2022), σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), οι τιμές των τροφίμων έχουν ήδη ξεπεράσει τις αυξήσεις των προηγούμενων περιόδων αναταραχών. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι πρέπει –εκ μέρους της Δύσης– να ληφθούν οι κατάλληλες πρωτοβουλίες αποτροπής νέων κοινωνικών εκρήξεων.

Έρευνα – Ανάλυση: καθ. Γιάννης Μανιάτης
Με τη συνεργασία των μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών: Ιωάννας Βούλγαρη, Φάνη Ζωγράφου, Αφροδίτης Μανώλη
(“Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ”, 13/05/2022)

Facebook
Twitter
LinkedIn

Νέα της τελευταίας εβδομάδας

Μήνυση κατά του Μητροπολίτη Αργολίδος Νεκταρίου από 23 πολίτες για τους Αγίους Ισιδώρους Λυκαβηττού

Μήνυση για συκοφαντική δυσφήμηση, διασπορά ψευδών ειδήσεων και Δημόσια υποκίνηση βίας ή μίσους αλλά και αγωγή για προσβολή προσωπικότητας καταθέτουν 23 πολίτες από Αθήνα και

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

Οι δηλώσεις του Γιάννη Ανδριανού για την Έκθεση Αγροτουρισμού Επιδαύρου

Ανδριανός στην Έκθεση Αγροτουρισμού Επιδαύρου: «Στην Επίδαυρο και στην Αργολίδα υπάρχουν άνθρωποι αποφασισμένοι να αξιοποιήσουν τις ευλογίες του τόπου μας για να του δώσουμε την

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

Ανδριανός για ΕΠΑΛ Άργους: «Είμαστε περήφανοι για αυτόν τον πρωτοπόρο για τη χώρα εκπαιδευτικό θεσμό»

Ο Γιάννης Ανδριανός στην εκδήλωση αποφοίτησης του Πρότυπου ΕΠΑΛ Άργους: «Πρέπει να είμαστε περήφανοι που το Άργος και η Αργολίδα μας διαθέτει αυτόν τον σημαντικό

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »

1989: Ορκίζεται η Κυβέρνηση Συνεργασίας Ν.Δ. και του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου υπό τον Τζαννή Τζαννετάκη

963: Ο Νικηφόρος Φωκάς ανακηρύσσεται από τον στρατό αυτοκράτορας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. 1298: Πραγματοποιείται η μάχη του Γκόλχαϊμ μεταξύ του Αλβέρτου Α’ των Αψβούργων και

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ »